Thành ngữ tiếng Anh thông dụng trong giao tiếp hàng ngày

Bạn đang uống cà phê cùng một người bạn nước ngoài, họ cười và nói: Learning English is a piece of cake for you! Bạn ngớ người vì chẳng thấy miếng bánh nào cả. Đây chính là lúc thành ngữ (idiom) xuất hiện: một cụm từ mà nghĩa thật khác hẳn nghĩa đen của từng chữ. Nếu chỉ dịch từng từ, bạn sẽ hiểu sai hoàn toàn. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm những thành ngữ tiếng Anh thông dụng trong giao tiếp hàng ngày, kèm nghĩa Việt, sắc thái sử dụng và ví dụ thật để bạn dùng được ngay.

Thành ngữ là gì và vì sao bạn cần học?

Thành ngữ là những cụm từ cố định mà người bản xứ dùng rất tự nhiên, nhưng nghĩa của cả cụm không suy ra được từ nghĩa từng từ. Ví dụ break the ice không phải là “đập vỡ tảng băng”, mà là “phá tan sự ngại ngùng ban đầu để bắt chuyện”. Người bản xứ dùng thành ngữ trong hầu hết cuộc hội thoại, từ nhắn tin, họp hành đến trò chuyện quán cà phê. Khi bạn hiểu và dùng đúng vài thành ngữ, cách nói của bạn nghe tự nhiên hơn hẳn, thay vì gồng lên dịch từng câu trong đầu.

Với người học trình độ A2–B1, bí quyết không phải là học thật nhiều, mà là học đúng những thành ngữ xuất hiện thường xuyên và ghi nhớ ngữ cảnh dùng. Nếu bạn muốn củng cố phương pháp ghi nhớ, hãy tham khảo thêm bài cách học từ vựng tiếng Anh nhớ lâu với 7 phương pháp hiệu quả để áp dụng chung cho cả thành ngữ.

15 thành ngữ tiếng Anh thông dụng nhất trong giao tiếp hàng ngày

Dưới đây là bảng thành ngữ bạn sẽ nghe gần như mỗi ngày, kèm phiên âm IPA để phát âm đúng và sắc thái sử dụng.

Mẫu câu song ngữ áp dụng ngay

Đọc thành ngữ trong câu hoàn chỉnh sẽ giúp bạn nhớ ngữ cảnh tốt hơn là học từ lẻ. Hãy đọc to từng câu và để ý sắc thái.

• EN: Don’t worry, this test is a piece of cake.
  VN: Đừng lo, bài kiểm tra này dễ ợt à. (thân mật, dùng với bạn bè)
• EN: Let’s play a quick game to break the ice before the meeting.
  VN: Chơi một trò nhanh cho đỡ ngại trước khi họp nhé. (trung tính, hợp cả công sở)
• EN: I’m feeling a bit under the weather today, so I’ll work from home.
  VN: Hôm nay tôi thấy hơi mệt nên sẽ làm việc ở nhà. (lịch sự, tế nhị khi báo ốm)
• EN: Are we on the same page about the deadline?
  VN: Chúng ta đã thống nhất về hạn chót chưa? (trung tính, rất hay dùng trong công việc)
• EN: Long story short, we missed the train.
  VN: Nói tóm lại là bọn tôi lỡ chuyến tàu. (trung tính, dùng khi muốn kể nhanh)

Nếu bạn muốn luyện thêm những câu bắt chuyện tự nhiên, bài Small Talk trong công sở với 40 mẫu câu bắt chuyện có rất nhiều tình huống thật để ghép cùng các thành ngữ ở trên.

Những lỗi người Việt hay mắc khi dùng thành ngữ

Thành ngữ rất dễ dùng sai nếu bạn chưa quen. Dưới đây là bốn lỗi phổ biến nhất và cách sửa.

• Dịch nguyên văn từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Nhiều bạn nói “I eat rice already” để diễn đạt “tôi ăn cơm rồi”. Người bản xứ sẽ không hiểu. Hãy học thành ngữ của tiếng Anh thay vì bê nguyên thành ngữ Việt.
• Dùng thành ngữ quá thân mật trong ngữ cảnh trang trọng. Nói hit the sack (đi ngủ) với sếp trong email công việc là không phù hợp. Với ngữ cảnh trang trọng, hãy chọn thành ngữ trung tính như call it a day hoặc cut to the chase.
• Sửa lung tung cấu trúc cố định. Thành ngữ là cụm cố định. Nói “a cake of piece” thay vì a piece of cake sẽ khiến câu vô nghĩa. Hãy học nguyên cụm, đừng đảo từ.
• Phát âm sai trọng âm. Ví dụ under the weather, trọng âm rơi vào WEA-ther /ˈweðə/. Đọc sai trọng âm khiến người nghe khó nhận ra. Bạn có thể luyện bằng cách nghe rồi nhại lại, như hướng dẫn trong bài học từ vựng qua lyrics để nhớ lâu và dùng đúng ngữ cảnh.

Cách ghi nhớ và luyện tập thành ngữ hiệu quả

Đừng cố nhồi nhét 50 thành ngữ trong một ngày. Cách bền vững hơn là chọn 3 thành ngữ mỗi tuần, viết mỗi cái một câu ví dụ gắn với đời sống của bạn, rồi cố ý dùng chúng khi nhắn tin hoặc trò chuyện. Khi kết thúc một cuộc trò chuyện, bạn có thể dùng những mẫu câu tự nhiên trong bài 25 mẫu câu kết thúc cuộc trò chuyện và giữ liên lạc chuyên nghiệp để luyện phản xạ. Ngoài ra, chú ý cả dấu câu và ngữ điệu, vì chúng ảnh hưởng đến nghĩa; bài cách dùng dấu chấm hỏi và dấu chấm than trong giao tiếp sẽ giúp bạn viết câu chứa thành ngữ chuẩn hơn.

Một mẹo nhỏ: hãy ghi thành ngữ theo tình huống, không theo bảng chữ cái. Ví dụ nhóm “khi mệt”: under the weather, hit the sack; nhóm “khi làm việc nhóm”: on the same page, the ball is in your court. Cách nhóm này giúp não bạn gọi ra đúng thành ngữ vào đúng lúc cần.

Câu hỏi thường gặp

Người mới học có nên học thành ngữ ngay không?

Có, nhưng hãy bắt đầu từ những thành ngữ thông dụng và dễ hiểu như a piece of cake hay break the ice. Bạn chưa cần học thành ngữ hiếm hoặc mang tính vùng miền. Học vài thành ngữ quen thuộc sẽ giúp bạn nghe hiểu hội thoại thực tế tốt hơn nhiều.

Làm sao biết một thành ngữ dùng trong ngữ cảnh trang trọng hay thân mật?

Hãy để ý cột “sắc thái” khi học và quan sát người bản xứ dùng ở đâu. Nói chung, thành ngữ có từ lóng như hit the sack thì rất thân mật, còn các cụm như on the same page hay cut to the chase dùng được cả trong công việc.

Tôi có thể dịch thành ngữ Việt sang tiếng Anh không?

Không nên dịch nguyên văn, vì mỗi ngôn ngữ có hệ thống thành ngữ riêng. Thay vào đó, hãy tìm thành ngữ tiếng Anh có nghĩa tương đương. Ví dụ “đắt cắt cổ” tương ứng với cost an arm and a leg, chứ không dịch từng chữ.

Học bao nhiêu thành ngữ là đủ để giao tiếp hàng ngày?

Nắm vững khoảng 30–50 thành ngữ thông dụng đã đủ để bạn nghe hiểu và tham gia hầu hết cuộc trò chuyện đời thường. Quan trọng là dùng thành thạo và đúng ngữ cảnh, chứ không phải biết thật nhiều mà không dám dùng.

Chúc bạn sớm dùng thành ngữ tự nhiên như người bản xứ. Cứ mạnh dạn thử, dùng sai vài lần rồi bạn sẽ get the hang of it thôi!

— Ban biên tập Tiếng Anh Ứng Dụng